Een communicatiestijl waar niemand iets aan heeft

In projecten draait alles om samenwerking, heldere communicatie en het nemen van verantwoordelijkheid. Of tenminste, zo zou het moeten zijn. In de praktijk kom je echter communicatiepatronen tegen die niets bijdragen aan een oplossing, maar juist een impasse creëren.

Een veelvoorkomende tactiek? Drogredenatie.

Je wijst op een probleem, je verwacht een inhoudelijke reactie, maar in plaats daarvan krijg je een mistgordijn van algemeenheden, cirkelredeneringen of afleidingsmanoeuvres. Het doel? Niet meebewegen, geen verantwoordelijkheid nemen en vooral geen lastige keuzes hoeven maken.

Wat is het probleem?
Drogredeneringen bemoeilijken het oplossen van problemen en zijn vaak een manier om verantwoordelijkheid te ontwijken. Hieronder enkele veelvoorkomende varianten:

  • Vage of filosofische taal zonder concrete inhoud
    “Er zijn altijd risico’s in een project, maar sommige risico’s zijn onvoorspelbaar en dus niet beheersbaar.”
    Dit klinkt doordacht, maar het betekent niets. Het zegt niet of een specifiek risico goed is ingeschat, niet wat er fout ging, en vooral niet hoe het opgelost gaat worden.

  • Het afschuiven van verantwoordelijkheid
    “Ja, ik snap je punt, maar dat is nou eenmaal hun niveau. Daar kunnen we niets aan veranderen.”
    In plaats van een leverancier of andere verantwoordelijke partij aan te spreken op gebrekkige prestaties, wordt het probleem afgedaan als een gegeven. Hiermee wordt de weg naar een oplossing geblokkeerd.

  • De omgekeerde bewijslast
    “Als jij vindt dat dit niet werkt, dan hoor ik graag je alternatief.”
    Dit impliceert dat als je kritiek hebt, je ook direct een pasklare oplossing moet aandragen. Terwijl het punt juist is dat het huidige plan niet werkt en de verantwoordelijke partij zélf een oplossing zou moeten bedenken.

  • Deflectie en vertragingstactieken
    “We moeten naar het grotere project kijken.”
    Dit lijkt een redelijke opmerking, maar wordt vaak gebruikt om een specifiek probleem te bagatelliseren. Het suggereert dat het huidige issue niet op zichzelf beoordeeld mag worden, terwijl het daadwerkelijke effect op het bredere project niet wordt onderbouwd. Het resultaat? De discussie wordt afgeleid, en de acute kwestie blijft onopgelost.

Waarom worden dit soort reacties gegeven? Vaak simpelweg omdat het makkelijker is. Het voorkomt dat iemand verantwoordelijkheid moet nemen, een ongewenste actie moet uitvoeren of simpelweg zijn eigen fouten moet erkennen.

Hoe pak je dit wél goed aan?
Drogredeneringen halen de vaart uit een project. In plaats van te verzanden in zo’n discussie, kun je een drogredenering beter direct benoemen en doorbreken:

  • Benoem expliciet wat er gebeurt – Maak duidelijk dat iemand niet inhoudelijk reageert, maar afleidt met algemeenheden of valse keuzes.
  • Geef een concreet voorbeeld – Herhaal de kern van het probleem en laat zien waarom de reactie het niet oplost.
  • Weiger eindeloze discussies zonder inhoud – Vraag om een serieuze, concrete reactie. Komt die niet? Stop dan het gesprek en leg de bal terug waar hij hoort.
Samenvatting
Drogredeneringen belemmeren effectieve communicatie in projecten en vertragen het oplossen van problemen. Ze worden vaak gebruikt om verantwoordelijkheid te ontwijken, de discussie af te leiden of een probleem te bagatelliseren.
In plaats van te verzanden in inhoudsloze discussies, is het essentieel om drogredeneringen direct te benoemen, concreet te blijven en een serieuze reactie te eisen. Projectsucces vereist heldere besluitvorming en onderbouwde argumentatie, niet het verschuiven van de focus zonder tot een oplossing te komen.